Gayrimenkul değerleme uzmanı nasıl değerleme yapar?

Tapu 101 19 Haziran 2015

Gayrimenkul değerleme uzmanları, kişi veya kuruluşların talepleri üzerine belirli bir taşınmazın, o günkü değerini tespit etmeye çalışırlar. Taşınmaz değerinin tespit edilmesini isteyen kişi ya da kurumlardan gelen talep üzerine değerleme kuruluşları bu gayrimenkullerin tapu, kadastro, belediye, il özel idaresi, kültür ve tabiat varlılarını koruma kurulları gibi yasal kurum incelemelerini yaparak taşınmazın yeri, konumu, imar durumu, satışına engel yasal bir engelin varlığını araştırırlar.

Bu aşama taşınmazın yalnızca değerinin tespitini değil, taşınmazın yatırıma uygunluğunu da denetlemek açısından çok önemlidir. Örneğin tapu kaydında bir üçüncü şahıs üzerine intifa hakkı ya da kira sözleşmesi bulunan bir taşınmaz, yerine göre ölü bir yatırımdır.

Bu araştırmanın ardından taşınmazın kendisi görülerek, ölçülür ve fotoğraflanır. Bu noktada taşınmazın gerçek yüz ölçümü ile, yasal kurum incelemelerinde görülen projesi karşılaştırılır. Örneğin projesine göre farklı özelliklere sahip taşınmazlar, yasal değerlerinin altında olabilir ya da kaçak olarak inşa edilen alanlar yıkım olasılığıyla karşı karşıyadır.

Ardından bölgede piyasa araştırmaları yapılarak, o zaman diliminde, özellikle o bölgede benzer özelliklere sahip taşınmazların değeri incelenerek taşınmazın değeri hakkında bazı çıkarımlar yapılır.

Son olarak taşınmazın yerini, kalitesini, niteliklerini, yaşını… vb. özelliklerini içeren ve taşınmazın değerini gösteren bir ekspertiz raporu hazırlanır. Raporun talep eden kuruma teslim edilmesiyle değerleme uzmanının işi nihayete erer.